Yevgenia Albats

In Rusland staat de journalistiek onder druk. Persvrijheid wordt onder Vladimir Putin steeds meer aan banden gelegd. Als hoofdredacteur van het magazine The New Times tracht Albats ondanks vele intimidaties en bedreigingen het vaandel van de onafhankelijke journalistiek hoog te houden. Dat dit niet zonder risico is mag duidelijk zijn; haar vriendin en onderzoeksjournalist Anna Politkovskaya werd in 2006 vermoord. In 1997 werd Albats ontslagen bij de populaire krant Izvestia nadat ze illegale activiteiten van de Federale Veiligheidsdienst van de Russische Federatie aan het licht had gebracht. De titel van haar lezing luidt dan ook: Russian Media: dead men stil walking.

Vrijheidslezing

De Balie organiseert in samenwerking met Amnesty International en het Prins Claus Fonds dit jaar vier keer De Vrijheidslezing. Vier activisten uit verschillende werelddelen, met verschillende achtergronden houden een inspirerend betoog over hun werk, drijfveren en ambities. De tweede Vrijheidslezing wordt gehouden door de Russische journaliste Yevgenia Albats.

De uitnodiging voor het evenement vindt u hier.

De Franse angst voor ´hollywoodisering´ van hun cultuur door een trans-Atlantisch handelsverdrag brengt historische onderhandelingen in gevaar nog voordat ze zijn gestart. Juist nu er tijdens de crisis een positief bericht uit Brussel komt: banengroei en stimulering van de economie zonder overheidsinvesteringen.Ook in Frankrijk geen overbodige luxe.

Bedrijven en lidstaten smachten naar de toegevoegde waarde die kan worden gerealiseerd als bestaande handels- en investeringsbarrières tussen ‘s werelds twee grootste economieën worden afgebroken. Structureel zou er 120 miljard euro aan het Europese bruto binnenlands product kunnen worden bijgeschreven. De EU en de VS starten naar verwachting in juni de onderhandelingen.

Tenzij de Fransen echt dwars gaan liggen en groen licht voor het onderhandelingsmandaat voor de Europese Commissie blokkeren. Parijs vreest dat het de mogelijkheid verliest om via quota te bepalen welke films of tv-programma’s de Franse consument te zien krijgt. President Hollande trekt een rode streep en wil zwart op wit dat er met de Amerikanen überhaupt niet over cultuur gesproken wordt.

Cultuurbeleid is in de Europese verdragen uitdrukkelijk op nationaal niveau neergelegd. De huidige angst voor de teloorgang van de Franse cultuur zijn dan ook emotioneel, want een handelsverdrag kan Europees recht niet automatisch wijzigen of aan de kant zetten. Ook met een trans-Atlantisch handelsverdrag behoudt de Franse regering de mogelijkheid om meer dan de helft van vertoonde films, tv-programma’s of muziek Frans dan wel Europees te houden.

De echte vraag is of het wel haalbaar of wenselijk is om in een digitaal tijdperk vast te houden aan nationale quota voor cultuur of informatie. Dit achterhoedegevecht verloor de Franse regering al eerder toen het ‘illegaal downloaden’ wilde aanpakken. De maatregelen om mensen die drie keer over de schreef gingen de toegang tot internet te ontzeggen, kostten miljoenen en leverden nog geen handvol aan veroordelingen op. Onhoudbaar en onuitvoerbaar.

Hervormingen van intellectueel eigendomsrecht, en zorgen voor een slim, concurrerend en innovatief Europa zijn kansrijker. Want terwijl vriend en vijand van de EU de interne markt bejubelt, is er nog geen sprake van een goed werkende digitale interne markt. Ook daar ligt enorme potentie voor nieuwe groei.

Protectionisme is ronduit bedreigend voor het brede Europese belang en onze welvaart. Wanneer Europese onderhandelaars beginnen dikke rode lijnen te trekken, zullen de Amerikanen dit beantwoorden met het uitsluiten van een voor Europa essentieel onderwerp. Denk aan de gesloten Amerikaanse markten voor openbare aanbestedingen of het etiketteren van ham uit Parma of Champagne uit de gelijknamige streek. Vooral het behoud van het laatste is juist een Franse wens.

Een breed onderhandelingsmandaat geeft de meeste ruimte om hard over de inhoud te onderhandelen. De inzet moet zijn om betere afspraken met bijvoorbeeld Amerikaanse online diensten te maken als het gaat om Spaans, Frans of anderstalig aanbod in muziek en video. Dat een sector in de onderhandelingen aan bod komt, betekent juist dat de EU bestaande problemen kan aankaarten. Bovendien is het onhoudbaar om via cultuurquota de populariteit en toegankelijkheid van Amerikaanse diensten, die nu al een groot deel van de digitale economie in handen hebben, tegen te houden. Protectionisme leidt niet tot innovatie of concurrentie, en zal de Europese culturele sector uiteindelijk de das om doen.

Morgen stemt het Europees Parlement over een resolutie die een breed onderhandelingsmandaat voor de Europese Commissie steunt. Respect voor specifiek Europese verworvenheden en gevoeligheden, zoals hoge voedsel- en milieustandaarden of fundamentele burgerrechten worden uiteraard benoemd, die mogen niet verhandeld.

Maar in plaats van rode lijnen heeft de EU groen licht nodig. Om voor de EU het beste resultaat uit de onderhandelingen met de VS te halen, moeten we het brede perspectief zien, en ons niet laten gijzelen door angst en protectionistische maatregelen.

Marietje Schaake is Europarlementariër voor D66 en woordvoerder handelsbetrekkingen met de VS namens de Europese liberale fractie.

Positief geluid
Volgens Schaake bieden de onderhandelingen voor de EU een uitgelezen kans om haar toegevoegde waarde weer te bewijzen: “geen enkele Europese lidstaat zou zelf met de Amerikanen een vergelijkbaar handelsverdrag kunnen onderhandelen. Regels en procedures worden beter op elkaar afgestemd, maar met behoud van onze eigen hoge normen op het gebied van bijvoorbeeld milieu, grondrechten en gegevensbescherming. Door het verdrag kan de Europese economie structureel met 120 miljard euro groeien. Dat zijn duizenden banen. En het mooie is, voor die groei is geen enkele overheidsinvestering nodig.”

Aan het werk
Zowel in Washington als Brussel is positief gereageerd op het vooruitzicht van een trans-Atlantisch handels- en investeringsverdrag sinds de aankondiging daarvan door President Obama in de State of the Union. Onze ambitie is groot, maar de echte onderhandelingen zullen vast ook moeilijk worden. Schaake: “Je hebt het hier over de twee grootste handelsblokken ter wereld, beide hebben nog nooit zo’n onderhandelingspartner gehad. Er zijn enorme verschillen tussen de Europese en Amerikaanse economie. De manier waarop we regels maken en welke economische sectoren politiek veel macht hebben verschilt. Aan beide kanten is grote behoefte aan een economische impuls. De tijd van mooie praatjes is voorbij, we mogen geen tijd verspillen en moeten aan het werk.”

Op mijn site vindt u een lijst veel gestelde vragen over het handels- en investeringsverdrag.